10 Aralık 2019 Salı
Emr-i bi’l-maruf ve nehy-i ani’l-münker

Mustafa Şimşek

Emr-i bi’l-maruf ve nehy-i ani’l-münker

Kur'an'ı kerim 'in temel ve en önemli hedefleri arasında ALLAH'A karşı vazifelerini yerine getiren insanlar yetiştirmek ve onların hayatlarında karşısına çıkacak sorulara cevap vermek ve bu insanlardan sağlıklı nesiller yetiştirmektir. Kur'an içerisinde sağlıklı bir toplumu yetiştirecek emir ve yasakları, tavsiye ve prensipleri barındıran ilahi bir kitaptır. Kur'an sürekli iyi ve kötü örnekler verip insanların hidayetini kolaylaştıran bir kitaptır.

Bu sebeple Rabbimiz bizlere iyiliği emredip kötülüğü Nehy etmeyi ısrarla öğütlemiştir. İyiliğe, doğruluğa ve yararlı olan şeylere çağırmak, toplumun yararına, insanların iyiliğine olan şeyleri tavsiye etmek, toplumun zararına olan şeyleri yasaklamak ve toplumun bütünlüğünü bozmamak, ayrılık çıkarmamak gibi önemli işler bu Kur'an' ın öğütlediği emri bil maruf nehyi anil münker kapsamına girmektedir

Bir Kur'ân terimi olarak kısaca, “iyilik” diye ifade ettiğimiz “Ma’ rûf”, sözlükte “bilinen, tanınan, benimsenen şey demektir. Münker ise; tasvip edilmeyen, yadırganan, görülmesinden veya yapılmasından sıkıntı duyulan şey demektir. Ma’ruf teriminin câhiliye döneminde “iyilik , ikram, gönül okşayıcı söz ve davranış anlamında da kullanıldığını biliyoruz.. İslâmi bir terim olarak Kur’an-ı Kerim ve hadisi şeriflerde yer alan Ma’ ruf ve Münker kavramları eski anlamları korunmakla birlikte kapsamlarının değişip genişlediği görülür.

Bu cümleden olmak üzere bazı alimler, hadislerde de kullanılış biçimlerinden hareketle, "Maruf; Allah’a itaat sayılan, ona yakın olmayı sağlayan, insanlar için iyilik olarak kabul edilen ve dinimizce değer verilen bütün güzel tutum ve davranışları ifade eder" demişlerdir. Aynı şekilde, Münker de, hırsızlık, zina, iftira, cana kıymak, gıybet ve dedi kodu yapmak gibi açıkça yasaklanan işler ile, insan tabiatının hoş karşılamayacağı, toplumun ve bireylerin huzur ve sükununa zarar verecek her türlü söz, davranış ve işleri kapsamı içine alır.

Buraya kadar söylenenlerden hareketle, “Ma’ruf” u İslam’ın öngördüğü davranışlar bütünü, hayat tarzı, “Münker”in de bunun aksine, İslam’ın tasvip etmediği davranışılar ve hayat tarzı olduğunu ifade etmek mümkündür . Ebu îsâ et-Tirmizî der ki: Saîd İbn Ya'kûb... Ebu Ümeyye eş Şa'-bânî'den nakletti ki; o, şöyle demiş: Ben Ebu Sa'lebe'ye gidip şu âyet hakkında ne yapıyorsunuz? dedim.

O, hangi âyet? dedi. Ben, Allah Teâlâ'nm «Ey îmân edenler; siz kendinize bakın. Siz doğru yolda bulunursanız; sapıtmış olanlar size zarar veremez.» âyeti, dedim. O; Allah'a an-dolsun ki, sen bu konuda bilgisi olan birine sordun, dedi. Ve devam etti: Ben, bu âyeti Rasûlullah'a sorduğumda buyurdu ki: Sen ma'rûfu emret, münkerden nehyet. Eğer kendisine uyulan bir cimrilik, peşinden gidilen bir heves, tercih edilen bir dünya ve herkesin kendi görüşünü beğendiği bir zamanı görürsen; sen özellikle kendi nefsine bak ve halkı bırak.

Çünkü sizin aranızda öyle günler olacak ki; bu günlerde sabır, avuç içindeki koru tutmaya benzeyecek. O günlerde amel işleyenin ecri, sizin ameliniz gibi amel işleyen elli kişinin ecrine denktir. «Siz kendinize bakın. Siz doğru yolda bulunursanız; sapıtmış olanlar size zarar veremez.» Hadis ve ayetlerden de anlaşılacağı üzere müslüman gelişi güzel yaşamayı değil sürekli iyiliği emredip kötülüğü nehyetmeyi hayatına vazife bilmesi lazım çünkü hiçbir insan kötü olarak yaratılmamıştır.

İnsanlar iyilik yapa yapa iyi insanlar olmuş kötülük yapa yapa da kötü insanlar olmuşlardır. Her iyilik yaptığınızda veya iyiliği emrettiğinizde biraz daha iyi bir insan olacaksınız ALLAH'A biraz daha yaklaşacaksınız, ALLAH'TA bu anlamda sizi iyiliğe götürecek tüm yolları açacak. Aksi de tam tersiyle mümkün. Aslında biraz durup düşündüğümüzde Rabbimiz çok küçük işler yaparak küçük dokunuşlarla bizlere cenneti vadediyor, çok zor deyip işleri çıkmaza sürükleyip zorlaştıran bizleriz aslında zaman çok hızlı akıyor çok çabuk geçiyor ardımıza baktığımızda geçip giden bir günün tekrarı yok kişiye yaptıkları kalıyor hem iyi hem kötü.

Tabiki geçmişte yaptığımız hataların affı mümkün ama boş geçirdiğimiz bir günü tekrar yaşamamız fıtri olarak mümkün deyip kişiye yaptığı kadarıyla vardır. Çevre ve toplum bizi iyiliğe teşvik etsin iyi işleri örnek alalım, kötülüğü değil. Rabbim ayaklarımızı sabit kılsın iyilerle ve iyilikle ölmeyi nasip eylesin...

29.08.2019 (Mustafa Şimşek)

DİĞER YAZILAR

Suni yetimlik

Başörtüsüne dokunulamaz

Mü'minin özellikleri (8)

Mü'minin özellikleri (7)

Mü'minin özellikleri (6)

Mü'minin özellikleri (5)

Mü'minin özellikleri (4)

Mü'minin özellikleri (3)

Mü'minin özellikleri (2)

Mü'min'in özellikleri

Cehaletimiz ilimsizlikten degil hilimsizlikten

Söylediklerimizle de imtihan oluyoruz

Kıraathane mi ? Batakhane mi ?

Kurban Rabbe Yaklaşmaktır

Aile ve toplum eğitimi

Zan haneye tecavüzdür...

Ters giden birşeyler var

Çocuklar en büyük yatırım aracımızdır

Riya

Kibir

Kadir Gecesi

İtikâf

Mağfiret

Bağımlılıklarımız

Ramazan ziyafet değil ibadet ayıdır

İslami Düğün anlayışımız sıfır

Müflis

Bozduğumuz Kavramlarımız = (İnşallah)

Aslanlar da kedigillerdendir

Yalan

Ramazan'a Doğru

Kadın Eşit Değil Eştir

Siyasi İşler

Haset

Çok az şükrediyoruz

Kardeşlik bedel ister

Noel ve Yılbaşı

Aile

Piyango haramdır Milli falan da değildir

Sağlık ve boş vakit

Ülfet

Güzel Ahlak (1)

Neden Amel etmiyoruz ki?

Yüksek uçan alçak düşer

Asosyal medya

Ölüm'ü bilip ölmeyecek gibi yaşamak

Eleştiri ahlakı

Günahları ifşa ve Tecessüs

Müslüman'ın parayla münasebeti

Ne istiyorsunuz bu gençlerden

İmtihan ve Sabır

Ticaret ahlakı

Kendine Bir İyilik Yap