10 Aralık 2019 Salı
Ticaret ahlakı

Mustafa Şimşek

Ticaret ahlakı

İnsanlar hayatlarını sürdürebilmek için hayatlarının her alanında ticaret ve alışverişe ihtiyaç duymuşlardır. İslamın en meşru gördüğü kazanç şekli ticaret ve alışveriştir ki bunun doğru, dürüst, yalansız ve hilesiz olması dinimizin bir emri ve Müslümanlığın gereğidir. Yüce Rabbimiz; Ticareti helal, Ribayı (faizi) da haram kılmıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v):"Rızkın onda dokuzu ticaret ve cesarettedir." (İhya, 2/64) buyurmuştur.

Ticaretin helal olabilmesi için bazı kurallar vardır. Bunlar:

1-)Doğruluk

2-)Yemin etmemek

3-)Ölçü ve tartıda hile yapmamak

4-)Kusurlu satış yapmamak

5-)Karaborsacılıktan sakınmak

6-)Ticaretin ibadetten alıkoymaması

1-)Doğruluk

Müslüman ticaret yaparken doğruluk ve dürüstlükten ayrılmamalı, yalan söylememelidir. Bu tür davranışlar helal olan kazancı harama çevireceği gibi kazancımızdaki bereketi de azaltır. Ticaret yapan kişi borcunu gününde vermeli ve verdiği sözlerinde de eksiksiz durup vaatlerini yerine getirmelidir. Nitekim; Peygamber Efendimiz bir hadislerinde: "Güvenilirliği olmayanın imanı da yoktur." (Ahmed 12567, Albânî Sahihu’l-Cami 7179, İbni Hibban El-Mevarid 48, İbni Hibban El-İhsan 194, İbni Ebi Şeybe 7/211/2 )buyurmuştur. Bu tür olumsuz şeylerle karşılaşılmaması adına yaptığımız ticaretin karşılıklı yazılı bir akdi mutlaka olmalıdır.

 2-)Yemin Ederek Satış Yapmamak

Yemin ederek satış yapmak dinimizce uygun görülmemiş ve yaptığımız işin bereketini azaltmaktadır. Bile bile yalan yere yemin etmek ve yalan söylemek büyük günahlardan sayılır. Ahiret hayatımızı da batırmaya yetecektir.

3-)Ölçü ve Tartıda Hile Yapmamak

Ölçü ve tartıda hile yapmamak da ticaretin kurallarından olup, müslümanın ahlakındandır. Rabbimiz Mutaffifin Suresinde şöyle buyurmuştur: "Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline!" buyurup elim bir azabı haber vermiştir.

4-)Kusurlu Satış Yapmak

Bu davranış dinimizce uygun olmayıp; karşı tarafı aldatmaktır. Caiz değildir. Biraz daha fazla para kazanmak adına satılan malın kusurunun gizlenmesi de yalana gireceği gibi Peygamber Efendimiz :"Bizi aldatan, bizden değildir." buyurmuştur.

5-)Karaborsacılık (Stokçuluk)

Karaborsacılık ihtiyaç duyulan malzemeleri saklayıp, ihtiyaç duyulduğu zaman piyasaya sürüp, istediği fiyata satmaktır. Bu da dinimizin yasakladığı bir şey olup ; insanların aciziyetin den faydalanılıp kazanılan paranın haram kazanç olmasından başka bir şey değildir.

6-)Ticaretin İbadetten Alıkoyması

Bu davranışın müslümanın hayatında olması bir çelişkiden başka bir şey değildir. Bir yandan helal bir rızık için uğraşırken; diğer yandan asli ibadetlerini aksatmak gaflettir. Kaçınılması gereken bir durumdur. Nitekim RABBİMİZ bizlere hitaben şöyle buyurmuştur:(Onlar, ne ticaret ne de alışverişin kendilerini Allah'ı anmaktan, namaz kılmaktan ve zekât vermekten alıkoyamadığı insanlardır. Onlar, kalplerin ve gözlerin allak bullak olduğu bir günden korkarlar.)

Nur Suresi Ayet 37

Yukarıda helal ticaretin nasıl olması gerektiğini maddeler şeklinde ele aldık. Bunların yanı sıra borçlu borcunu ödemediği zaman müsamaha göstermek, müşteriye güler yüzle yaklaşmak, malını satmasan bile müşteriye yardımcı olmak.                         

Yukarıdaki paragrafta helal ticaretin kurallarını yazdık bunların yanı sıra borçlu borcunu ödemediği zaman müsamaha göstermek, müşteriye güler yüzle yaklaşmak malını satmasan bile müşteriye yardımcı olmak takas usulü ile ticaret yaparken karşının malını kötülememek ,kendi malını da övmemek bu konu da vicdanlı davranmak ,imkanın varsa ihtiyacı olana borç verip onu sıkıştırmamak pazarlık üstüne pazarlık yapmamak, pazarlık yapanların arasını bozmamak ribadan (faiz) kaçınmak ,imkan dahilinde faize bulaşacak kişinin o yola gitmesini engelleyip onun sıkıntısını gidermekte müslüman kişinin halkından olup takvadandır. Ticaret yapan kişinin dikkat etmesi gereken kurallardan birtanesi de zekâtı tam ve eksiksiz bir şekilde vermesidir.

Zekât malı eksiltmez aksine bereketlendirir. Bu kurallara uyulduğu taktirde rızkımız açılacak kazancımız bol ve bereketli olacaktır. Nitekim ALLAH malı istediğine ilmi çalışana verir. Elimizden geleni yaptıktan sonra elimizdekine kanaat etmek rabbimin verdiğine rıza göstermek müslümanın ahlakındandır.

Az da kazansak çok ta kazansak bunların bir hesabı olacak ve rızık meselesi sadece hayatımızı sürdürebilmemiz için gereklidir. ALLAH'IN bizlerden asıl istediği onun yolunda onun istediği yolda yürüyüp emir ve yasaklarını eksiksiz yerine getiren birer kul olmak. Rabbim ayaklarımızı sabit kılsın salih ve salihalardan eylesin ALLAH'A Emanet olun .

15.09.2018 (Mustafa Şimşek)

DİĞER YAZILAR

Suni yetimlik

Başörtüsüne dokunulamaz

Mü'minin özellikleri (8)

Mü'minin özellikleri (7)

Mü'minin özellikleri (6)

Mü'minin özellikleri (5)

Mü'minin özellikleri (4)

Mü'minin özellikleri (3)

Mü'minin özellikleri (2)

Mü'min'in özellikleri

Cehaletimiz ilimsizlikten degil hilimsizlikten

Söylediklerimizle de imtihan oluyoruz

Emr-i bi’l-maruf ve nehy-i ani’l-münker

Kıraathane mi ? Batakhane mi ?

Kurban Rabbe Yaklaşmaktır

Aile ve toplum eğitimi

Zan haneye tecavüzdür...

Ters giden birşeyler var

Çocuklar en büyük yatırım aracımızdır

Riya

Kibir

Kadir Gecesi

İtikâf

Mağfiret

Bağımlılıklarımız

Ramazan ziyafet değil ibadet ayıdır

İslami Düğün anlayışımız sıfır

Müflis

Bozduğumuz Kavramlarımız = (İnşallah)

Aslanlar da kedigillerdendir

Yalan

Ramazan'a Doğru

Kadın Eşit Değil Eştir

Siyasi İşler

Haset

Çok az şükrediyoruz

Kardeşlik bedel ister

Noel ve Yılbaşı

Aile

Piyango haramdır Milli falan da değildir

Sağlık ve boş vakit

Ülfet

Güzel Ahlak (1)

Neden Amel etmiyoruz ki?

Yüksek uçan alçak düşer

Asosyal medya

Ölüm'ü bilip ölmeyecek gibi yaşamak

Eleştiri ahlakı

Günahları ifşa ve Tecessüs

Müslüman'ın parayla münasebeti

Ne istiyorsunuz bu gençlerden

İmtihan ve Sabır

Kendine Bir İyilik Yap